Shell PLC · LSE:SHEL
Shell — Corporate Update (April 2008)
23 slides from Shell's corporate update, Apr 16, 2008
Slide 1: Ondergrondse opslag van CO2 in lege aardgasvelden
Ondergrondse opslag van CO2 in lege aardgasvelden Ondergrondse opslag bij Barendrecht informatie-avond 16 april 2008, Waterpoort, Barendrecht
Slide 2: Programma
Programma 19:45 Opening, doel van de bijeenkomst, Pieter den Boeft (voorzitter) 19:55 Klimaatverandering, overheidsmaatregelen Wim van de Wiel (Shell) Partijen bij het project, wat is ondergrond 20.20 CO2 -opslag Barendrecht Margriet Kuijper (NAM) / • CO2-opslag is veilig Henk Pagnier (TNO) • Waarom
Slide 3: Klimaatverandering en overheidsbeleid
Klimaatverandering en overheidsbeleid • 30% reductie broeikasgasemissies in 2020: – 2% energiebesparing per jaar – 20% hernieuwbare energie in 2020 – CO2-afvang en opslag nodig om doel te halen • Technisch mogelijk • Nu demonstratieprojecten • Tender uitgeschreven: 2 projecten gezocht • bij voorkeur
Slide 4: Proef- of Demonstratieproject?
Proef- of Demonstratieproject? • Technisch: demonstratieproject – Onzekerheden dermate klein dat ze geen verhoogd risico geven (minder dan bij aardgas) • Leereffecten komen met name op gebied van: – Commerciele haalbaarheid: CO2-credits voor het eerst in het Europese Emissie Handelsysteem – Juridisc
Slide 5: Wie doen dit project en waarom?
Wie doen dit project en waarom? Shell Nederland Raffinaderij (SNR) - initiatiefnemer: levert CO2 – bijna 1 miljoen ton pure CO2 – maatschappelijke verantwoordelijkheid: zoeken naar oplossingen voor CO2 emissies OCAP - serviceverlener: transporteert de CO2 – jarenlange ervaring met leveren aan tuinde
Slide 6: Communicatie
Communicatie Website: www.co2opslagbarendrecht.nl – veelgestelde vragen – actuele informatie – formulier vragen en suggesties, verzoeken om gesprek – telefoonnummer • Veel 1 op 1 gesprekken • Informatieavonden project • Inspraakavonden overheid m.b.t. MER en vergunningen
Slide 7: Gasvelden in Nederland
Gasvelden in Nederland Nederland heeft één van de grootste gasvelden van Europa: het Groningen-gasveld ruim 175 velden in productie (op land en offshore) totale CO2-opslagcapaciteit in NL excl. ‘Groningen’: 1600 Mton onshore 1100 Mton offshore CO2 uitstoot: 170 Mton per jaar in NL (2006) 2,5 Mton pe
Slide 8: Geologische doorsnede gasveld
Geologische doorsnede gasveld diepe ondergrond Groningen Delfzijl poreuze gesteentelagen gas in poriën, niet in holle ruimte afsluitende lagen, ondoordringbaar gas zat er miljoenen jaren gashoudend zandsteen (3 km diep) zandkorrels gas in poriën
Slide 9: Wat is koolstofdioxide of CO2?
Wat is koolstofdioxide of CO2? zit van nature in atmosfeer kleurloos, reukloos, smaakloos gas niet giftig niet brandbaar, niet explosief zwaarder dan lucht (maar mengt goed en snel met lucht); kan in extreem hoge concentraties zuurstof verdringen bomen en planten maken koolhydraten en zuurstof van C
Slide 10: CO2 transport en opslag is veilig (2)
CO2 transport en opslag is veilig (2) o Lopende CO2 opslagprojecten (waarvan 2 op de Noordzee) o Ervaring met vergelijkbare activiteiten: CO2 injectie voor verbeterde oliewinning, waterinjectie, aardgasopslag o Geologische ervaring: het is bewezen dat het aardgas miljoenen jaren in het aardgasveld h
Slide 11: CO2 pijpleidingen
CO2 pijpleidingen • VS: totale lengte: 2500 km; omvang 50 Mt per jaar • NL: OCAP: 175 km distributieleiding en 153 km transportleiding
Slide 12: Zelfde techniek als bij ondergrondse gasopslag
Zelfde techniek als bij ondergrondse gasopslag
Slide 13: Bestaande CO2 opslagprojecten
Bestaande CO2 opslagprojecten Snohvit Sleipner Zama K-12B Penn West RECOPOL Alberta ECBM Weyburn CO2 SINK Sibilla Teapot Dome Mountaineer Qinshui Basin Rangely Nagaoka West Pearl Queen Burlington Frio Carson In Salah Legenda Gorgon Depleted Oil Field Kwinana ECBM projects Cerro Fortunoso Otway Basin
Slide 14: Wat houdt het project in?
Wat houdt het project in? CO2 opslag Barendrecht Raffinaderij Pernis (bij productie waterstof): bijna 1 miljoen ton zuivere CO2 per jaar, waarvan 70.000 ton nodig voor procesregulering Winter: injectie 400.000 ton CO2 per jaar in Barendrecht gasvelden Jaarlijks: 150.000 ton CO2 naar (frisdrank)indus
Slide 15: Wat maakt Barendrecht zo geschikt?
Wat maakt Barendrecht zo geschikt? Redelijk unieke situatie: - op korte termijn - geschikte CO2-bron (>99% puur) - geschikte velden (veilig, bijna leeg) - op redelijk korte afstand van elkaar - in een regio waar men het klimaatprobleem serieus neemt en CO2 infrastructuur wil gaan ontwikkelen
Slide 16: Pijpleiding
Pijpleiding grotendeels in bestaande buisleidingenstraat druk maximaal 40 bar (gasleiding meestal 60-90 bar)
Slide 17: Gasproductielocatie Barendrecht
Gasproductielocatie Barendrecht
Slide 18: Gasproductielocatie Barendrecht-Ziedewij
Gasproductielocatie Barendrecht-Ziedewij Plaatje?
Slide 19: Hoe wordt CO2 opgeslagen?
Hoe wordt CO2 opgeslagen? NB op de juiste schaal zou een 20 meter hoge boom 50 keer zo klein zijn! 2 à 3 km.
Slide 20: Wat merkt de omgeving ervan?
Wat merkt de omgeving ervan? Voorbereidingsfase: • aanleg pijpleiding 2009 / 2010 • nulmetingen voor monitoringplan (2008/9) • aanpassingen locaties 2010 Injectiefase: • geen lucht- of waterverontreiniging • geen extra geluid (vgl. met gaswinning; past binnen huidige vergunning) • geen uitbreiding l
Slide 21: Besluitvorming mijlpalen en inspraakmomenten
Besluitvorming mijlpalen en inspraakmomenten • 28 jan - 25 feb inzageperiode Startnotitie MER • juni 2008 bekendmaking aanbesteding overheidsopdracht • juni/juli 2008 indienen MER • aug/sept terinzagelegging MER en vergunningaanvragen • najaar 2008 reacties op MER en vergunningaanvragen bekend • dec
Slide 22: Wie beoordeelt onze studies en plannen?
Wie beoordeelt onze studies en plannen? • AMESCO – Algemene Milieu Effecten Studie CO2 opslag (2006/2007): – 17 partijen incl. 5 onderzoeksinstellingen plus beoordeling m.e.r.-commissie • Geschiktheid van het reservoir voor opslag van CO2: – TNO • Beoordeling plan van aanpak t.b.v. aanbesteding Rijk
Slide 23: Pauze
Pauze Aansluitend gelegenheid tot stellen van vragen